เมื่อนิยามของคำว่า “ผู้ป่วยติดเตียง” ถูกตีความต่างกัน
- CMNH2012 PRODUCT
- 3 วันที่ผ่านมา
- ยาว 1 นาที
เมื่อเป้าหมายของการดูแล ไม่ใช่เพียงการมีชีวิตอยู่ แต่คือการได้ใช้ชีวิต
หลายครอบครัวเมื่อได้ยินคำว่า "ผู้ป่วยติดเตียง" มักจินตนาการถึงภาพของผู้ป่วยที่ต้องนอนอยู่บนเตียงตลอด 24 ชั่วโมง ไม่สามารถลุกขึ้นนั่ง ไม่สามารถออกไปพบแสงแดด หรือใช้ชีวิตร่วมกับคนรอบข้างได้
แต่ในความเป็นจริง...
ผู้ป่วยติดเตียง ไม่ได้แปลว่า "ต้องอยู่บนเตียงตลอดเวลา"
หากสภาพร่างกายยังเอื้ออำนวย และมีทีมดูแลที่มีความรู้ การพาผู้ป่วยออกจากเตียงอย่างเหมาะสม กลับเป็นส่วนสำคัญของการรักษาและการฟื้นฟู มากกว่าที่หลายคนคิด
"ติดเตียง" คือข้อจำกัดของร่างกาย ไม่ใช่ข้อจำกัดของคุณภาพชีวิต
คำว่า Bedridden เป็นเพียงคำอธิบายระดับการพึ่งพาในการทำกิจวัตรประจำวัน
ไม่ได้หมายความว่า
ต้องนอนตลอดชีวิต
ห้ามนั่งรถเข็น
ห้ามออกนอกห้อง
ห้ามฝึกเคลื่อนไหว
ตรงกันข้าม...
หลักเวชศาสตร์ฟื้นฟูในปัจจุบันให้ความสำคัญกับการ Early Mobilization หรือการเริ่มเคลื่อนไหวร่างกายอย่างปลอดภัยตั้งแต่ระยะแรก เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนและรักษาศักยภาพของร่างกายให้ได้มากที่สุด
เพราะการนอนบนเตียง 24 ชั่วโมง ไม่ใช่การดูแลที่ดีที่สุดเสมอไป
เมื่อร่างกายไม่ถูกใช้งานเป็นเวลานาน จะเกิดผลกระทบตามมาอย่างต่อเนื่อง
กล้ามเนื้อลีบเร็วขึ้น
ผู้ป่วยสูญเสียแรงในการพยุงตัว
ยิ่งนอน ยิ่งอ่อนแรง
และยิ่งลุกยากกว่าเดิม
ข้อติดและร่างกายแข็ง
ข้อไหล่ ข้อสะโพก ข้อเข่า และข้อเท้า จะเริ่มสูญเสียช่วงการเคลื่อนไหว
เมื่อเวลาผ่านไป
แม้อยากฝึกเดิน ก็อาจทำได้ยากกว่าเดิม
ปอดทำงานลดลง
การนั่งตัวตรงและการเปลี่ยนท่าช่วยให้ปอดขยายตัวดีขึ้น
ลดโอกาสเกิดปอดอักเสบจากการนอนนาน
แผลกดทับ
แม้จะพลิกตัวสม่ำเสมอ
แต่การได้ลุกขึ้นนั่งหรือเปลี่ยนแรงกดทับตามธรรมชาติ
ช่วยลดความเสี่ยงได้มากกว่า
สมองและจิตใจ
ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยเริ่ม
เบื่อ
ซึม
ขาดแรงจูงใจ
ไม่อยากสื่อสาร
เพียงเพราะทุกวันที่เห็น มีเพียงเพดานห้องเดิม
--
การฟื้นฟู เริ่มจากสิ่งเล็ก ๆ
ที่ CMNH เราเชื่อว่า
การฟื้นฟูไม่ได้เริ่มจากการเดิน
แต่เริ่มจาก
"การกลับมาใช้ร่างกายทีละนิด"
จึงออกแบบกิจกรรมให้เหมาะกับสภาพของผู้ป่วยแต่ละคน เช่น
ฝึกตั้งศีรษะ
สำหรับผู้ป่วยที่ควบคุมกล้ามเนื้อคอได้ลดลง
เพื่อเพิ่มการทรงตัวและการรับรู้สิ่งแวดล้อม
---
ฝึกนั่งบนเตียง
เริ่มจากการนั่งพิง
ก่อนค่อย ๆ ฝึกนั่งทรงตัว
เพื่อให้ระบบหัวใจ ปอด และกล้ามเนื้อกลับมาทำงานร่วมกัน
---
ฝึกนั่งรถเข็น
เมื่อร่างกายพร้อม
ผู้ป่วยจะได้เปลี่ยนบรรยากาศ
พบผู้คน
รับแสงธรรมชาติ
และมีส่วนร่วมกับกิจกรรมต่าง ๆ
---
กายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัด
ทั้งการยืดเหยียด
การฝึกกำลังกล้ามเนื้อ
การฝึกหยิบจับ
การฝึกกลืน
การฝึกสื่อสาร
รวมถึงกิจกรรมที่ช่วยกระตุ้นสมองและอารมณ์
เพราะการฟื้นฟูไม่ใช่เพียงเรื่องของ "การเคลื่อนไหว"
แต่คือการฟื้นคืนคุณภาพชีวิตในทุกมิติ
---
ทุกนาทีที่อยู่นอกเตียง คือโอกาสของการฟื้นตัว
บางครั้ง
ผู้ป่วยอาจไม่ได้กลับมาเดินได้เหมือนเดิม
แต่สามารถ
นั่งรับประทานอาหารกับครอบครัว
นั่งชมสวน
นั่งพูดคุยกับลูกหลาน
นั่งทำกิจกรรมที่ชอบ
สิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้
คือคุณภาพชีวิตที่มีคุณค่า
และเป็นเป้าหมายสำคัญไม่แพ้ผลการรักษา
---
CMNH เชื่อว่า "การดูแล" ไม่ใช่การจำกัดชีวิตให้อยู่บนเตียง
ตลอดระยะเวลากว่า 10 ปีของการดูแลผู้ป่วยระบบประสาท ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยที่มีภาวะพึ่งพิง
CMNH ไม่ได้วัดความสำเร็จจากจำนวนวันที่ผู้ป่วยอยู่บนเตียงอย่างปลอดภัยเท่านั้น
แต่เราวัดจาก...
วันนี้ผู้ป่วยนั่งได้นานขึ้นหรือไม่
วันนี้ผู้ป่วยยิ้มมากขึ้นหรือไม่
วันนี้ผู้ป่วยได้ออกมาสัมผัสแสงแดดหรือไม่
วันนี้ผู้ป่วยได้ใช้ชีวิตร่วมกับครอบครัวมากขึ้นหรือไม่
เพราะเราเชื่อว่า
> "เตียง" คือสถานที่สำหรับการพักผ่อน ไม่ใช่พื้นที่ที่ควรจำกัดชีวิตของผู้ป่วยตลอด 24 ชั่วโมง
---
เพราะผู้ป่วยทุกคน...สมควรได้รับโอกาสในการใช้ชีวิต
ที่ Chiangmai Nursing Home Care (CMNH) เราจัดทำแผนการดูแลรายบุคคล (Individualized Care Plan) โดยทีมสหวิชาชีพ เพื่อประเมินว่าผู้ป่วยแต่ละคนสามารถฟื้นฟูได้มากน้อยเพียงใด และออกแบบกิจกรรมให้เหมาะกับศักยภาพของแต่ละคนอย่างปลอดภัย
เราเชื่อว่า แม้บางโรคจะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่ผู้ป่วยยังสามารถมีวันที่ดีขึ้น มีความสุขขึ้น และใช้ชีวิตนอกเตียงได้มากขึ้น หากได้รับการดูแลที่ถูกต้อง
เพราะเป้าหมายของการดูแล ไม่ใช่เพียงการยืดอายุ แต่คือการเติมคุณภาพชีวิตให้กับทุกวันที่ยังมีอยู่
ความคิดเห็น